|
|
|
Nasza ukochana mała ojczyzna ........ Szeszory
Król Polski Kazimierz Wielki za zasługi wojenne nadał szlachcicowi ruskiemu Waszce Teptukowiczowi wsie wołoskie: Pistyń, Wierbiąż i Mykietyńce tj. miejscowości wzdłuż doliny Pistynki i nie wymieniono w akcie nadania Szeszor. Z 1416 roku pochodzi dokument, w którym Król Polski Władysław Jagiełło potwierdza Waszce Teptukowiczowi tytuł własności do Pistynia. Istnieje więc poszlaka, że w XIVw Szeszory nie istniały jako niezależna miejscowość, bo będąc w bezpośrednim bliskim sąsiedztwie z Pistyniem, Szeszory powinny być wymienione w tych dokumentach. Huculszczyzna wówczas była bardzo słabo zaludniona ze względu na trudne warunki życia w górach, również była słabo kolonizowana od VII wieku przez zachodniosłowiańskich Białych Chorwatów (według Nestora przodków Lachów tj. Polaków) żyjących w dorzeczu górnego Dniestru. Wraz z napływem ludności wołoskiej romańskiego pochodzenia (główna fala osadnictwa miała miejsce w latach 70-tych XIVw, osadnictwo trwało od końca XIIIw do połowy XVIw) powstało wiele miejscowości wołoskich w Małopolsce Wschodniej: Akreszory, Szeszory, Jabłonica, Mikuliczyn, Berezów Niżny, Berezów Wyżny, Łucza, Tekucza, Utoropy, Kosów, Pistyń, Stopczatów, Myszyn, Kluczów, Worbiąż, Spas, Kniaziodwór, Łucza, Delatyn, Pniów, Wołosów, Przerośl, Chlebiczyn, Żukocin, Uhorniki, Targowica, Przybyłów, Cucyłów, Grabowiec, Chorniaków, Markowca, Tyśmienica, Tłumacz, Oleszno, Knihinin, Bukowna, Milowanie, Podniewa, Uzin, Bitków, Monasterczany, Starunia, Lachowice, Bohorodczany, Drohomirczany, Żuraki, Pasieczna, Sielec, Czesibiesy, Podgrodzie, Kamień, Podmichalce, Przewozie, Niegowce, Serednie, Dorohów, Tynetniki, Stawne, Olechowiec, Buków, Czećniki, Lipica, Żolibory, Delijów, Dryszczów, Tołstobaby, Wodniki, Łany, Tumiez, Szarańczuki, Rudniki, Wyczółki, Berezowice, Byczkowce itp. To właśnie swoista mieszanina wpływów romańskich, węgierskich, wschodnio i zachodnio słowiańskich dała początek powstania Huculszczyzny. Wołosi asymilowali się z ludnością Białych Chorwatów oraz napływowymi ruskimi uciekinierami przed najazdami tatarskimi tworząc nową grupę etniczną zwaną Hucułami, pod względem językowym ostatecznie zbliżoną do grupy językowej rusińskiej z licznymi wyjątkami językowymi polskimi i romańskimi. Czynnikiem ułatwiającym asymilację była wspólna religia zarówno z Białymi Chorwatami, jak i Rusinami. Wołosi prowadzili pasterski (wypas kóz i owiec) tryb życia, dlatego z łatwością zasiedlali słabo zaludnione tereny górskie Rzeczypospolitej, w tym i Pokucie. Polska szlachta (w tym spolonizowana szlachta rusińska i węgierska) osadzała się w tym rejonie już od czasów Kazimierza Wielkiego, który odziedziczył tą ziemię zgodnie z ówczesnym prawem i za świadomą wolą tutejszej ludności posiadł ją we władanie włączając wraz z Podolem do Polski.
W XVI wieku Jabłonowscy z Mazowsza osiedli w pobliskiej Łuczy, która stała się ich zaściankiem szlacheckim. Później ród Jabłonowski dał początek miejscowości Jabłonowo w bezpośrednim sąsiedztwie Łuczy. Jabłonowscy byli wielkimi polskimi patriotami broniącymi Ziemi Pokuckiej przed wrogami. Ze szlachty Jabłonowscy formowali oddziały do walki z najeźdźcami m.in. chorągiew husarii i chorągiew pancerna walczyły pod Wiedniem. Antoni Ossendowski w książce "Huculszczyzna" pisze, że przyjaciel Jana Jabłonowskiego król Jan III Sobieski osadził w Szeszorach polską szlachtę chodaczkową (zapewne w celu zapewnienia załogi w wybudowanym tutaj przez Potockich zamku) - tak niektórzy polscy mieszkańcy Szeszor mówili przed wojną o swoim pochodzeniu. Jednak z metryk parafialnych kościoła rzymskokatolickiego wynika, że Polscy mieszkańcy Szeszor o powtarzających się nazwiskach byli już liczni na początku XVIII wieku co oznacza, że ich zasiedzenie w Szeszorach było wielopokoleniowe już za panowania Jana III Sobieskiego i sięgające początków polskiego panowania na tych terenach. Polskiej szlachcie powierzono obronę południowej rubieży przed Tatarami i Węgrami osadzając ją w dolinie Pistynki. Z biegiem czasu potomstwo tej szlachty w wyniku pauperyzacji zajęło się rolnictwem i rzemiosłem częściowo ulegając rutenizacji i przyjmując huculski styl życia. Jednak niektórzy kultywowali polskość w domu i dbali o swoją tożsamość zachowując swoje polskie nazwiska oraz mowę. Bardzo dużo Polaków z Szeszor należało do Związku Szlachty Zagrodowej kultywując swoje szlacheckie tradycje. Polskie chłopstwo uciekające przed uciskiem feudalnym z zachodniej Polski osadzało się tutaj i celowo szybko się rutenizowało, aby się odciąć od swoich feudalnych zobowiązań. W pierwszej kolejności zmieniali swoje nazwiska rutenizując je, w czym z wielkim oddaniem pomagali im grekokatoliccy księża. Szybko zapomnieli o swojej polskości zupełnie się rutenizując, a niektórzy z nich podczas IIWS zwrócili się przeciw polskim mieszkańcom Szeszor.
Rzeczypospolita z czasów panowania króla Władysława Jagiełły kiedy powstały Szeszory, a słowo "Ukraina" w ogóle nie istniało ........
Pierwszy dokument ze wzmianką o osadzie Szeszory pochodzi z 1427r, gdy właściciel Szeszor i Pistynia Michał Buczacki herbu Abdank otrzymał kwotę 650 grzywien od Króla Polski Władysława Jagiełły. Buczaccy herbu Abdank wymarli. Dobra i nazwisko po wymarłej rodzinie Buczackich herbu Abdank przejęli Buczaccy herbu Pilawa (w rzeczywistości Tworowscy według zapisków z 1578 roku). Według źródeł ukraińskich pierwsze zapiski o Szeszorach pochodzą z 1445r, gdy ich właścicielem był Michał Buczacki starosta Śniatyński, do którego należało dużo miejscowości na Pokuciu. Zachował się dokument opisujący daniny mieszkańców na rzecz Buczackich. Daniny były składane w naturze z czego można wnioskować, że Szeszory powstały na prawie wołoskim, co utwierdza nas w przekonaniu o wołoskim tj. romańskim pochodzeniu tej miejscowości podobnie do pozostałych miejscowości w dolinie Pistynki. Ukraińcy także potwierdzają wołoskie (w ich nomenklaturze "mołdawskie") pochodzenie nazwy "Szeszory". W latach 1605-1633 doszło dwudziestokrotnie do najazdów tatarskich. Najbardziej Pistyń i Szeszory zostały spustoszone przez Tatarów w 1621 roku wraz z innymi 33 wsiami na Pokuciu. Szeszory zyskały na znaczeniu po wybudowaniu przez Potockich zamku w pierwszej połowie XVII wieku. Zamek spełniał rolę strażnicy granicznej broniącej mieszkańców przed najazdami tatarskimi i kozackimi oraz miejscowymi bandytami. W pierwszej połowie XVIIw Szeszory przeszły w ręce Potockich, a następnie w wyniku dziedziczenia po kądzieli przeszły w ręce Kalinowskich i Ponińskich - przez małżeństwo w pierwszym ćwierćwieczu wieku XVIII Zofii z Potockich, wdowy po Michale Puzynie, ze starostą winnickim Ludwikiem Kalinowskim h. Kalinowa, a następnie ich córki Marianny (1727-1797) z wojewodzicem poznańskim Józefem Ponińskim h.Łodzia. Przed pierwszym rozbiorem Szeszory należały do Bielskich. W r.1787 poprzez zamianę z Antonim Bielskim Szeszory zostały przejęte przez władze austriackie na rzecz Skarbu Państwa i przydzielone do dóbr Kuty. Szeszory należały do parafii w Kosowie, a od 1776r. do parafii w Pistyniu. W II RP Szeszory należały do Skarbu Państwa i były siedzibą Nadleśnictwa. Okoliczne lasy w części były prywatne i według zapisków z 1905 roku w części należały do Wincenty Tarnawskiej, a w okresie międzywojennym do jej spadkobiercy Leona Tarnawskiego oraz ok. 300 hektarów lasów i ziemi należało do Jaworskich.
Warto zauważyć, że już od końca XVI wieku było w użyciu polskie określenie "ukrainne pola" ("u kraju" tj. na skraju państwa) dla wyludnionego granicznego miejsca geograficznego nad Dnieprem na południowy-wschód od Kijowa. "Pola ukrainne" były określeniem tylko i wyłącznie granicznego obszaru geograficznego. Na tej żyznej ziemi osiedlali się uciekinierzy z innych obszarów Rzeczypospolitej (skazańcy uciekający przed wyrokami prawa i chłopi uciekający przed feudalnym wyzyskiem - dali oni początek Kozaczyźnie). Najazdy tatarskie i bezprawie panujące na tych ziemiach skutkowały anarchią i zdziczałym okrucieństwem miejscowego chłopstwa tzw. Kozaczyzny i "Czerni". Wręcz przysłowiowe dzikie bestialstwo Kozaków było przekleństwem dla tej ziemi, źródłem nieszczęść, pogromów i braku tolerancji. Wielokrotne rzezie o podłożu ekonomicznym i religijnym na ludności polskiej i żydowskiej podczas rewolt chłopskich z XVII wieku i XVIII wieku, a w tym Koliszczyzny, były gloryfikowane w literaturze m.in. Szewczenki, na której wyhodowano ukraiński nacjonalizm następnych pokoleń Ukraińców. Barbarzyńskie okrucieństwo mordów dokonanych przez Hajdamaków dowodzonych przez Gontę i Żeleźniaka podczas Koliszczyzny 1768 roku (w tym rzeź w Humaniu) powracało w literaturze jako wzorzec postępowania Ukraińców, nawet tekst hymnu obecnej Ukrainy w pierwotnej wersji nawoływał do ludobójstwa na wzór tego co zrobił Żeleźniak. Ta gloryfikacja ludobójstwa na ludziach za to, że nie byli Ukraińcami skutkowała bardzo licznymi ukraińskimi pogromami Żydów w okresie IWS (np. w Proskurowiu przez Petlurowców i w ponad tysiącu innych miejscowościach Ukrainy) oraz ludobójstwem na Polakach podczas IIWS na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Z ludobójstwa zrobiono narodową ukraińską cnotę i rozwijano ideologicznie w nacjonalistyczny terroryzm przez Doncowa, a później przez Banderę ........ Ukraińskie ludobójstwo na Żydach i Polakach nadal jest gloryfikowane w Szeszorach. W demokratycznych wyborach do Rady Wiejskiej i do Rady Rejonowej wygrywają zwolennicy krwawego szowinizmu i kultu Bandery. Nad wsią powiewa na kopcu czarno-czerwona flaga UPA. Pamiątki po Polakach są metodycznie niszczone, zabrania się upamiętnienia polskich ofiar banderowskich mordów i odmawia się udostępniania informacji o wymordowanych polskich mieszkańcach Szeszor, którzy żyli tam od zawsze ..................
Mapa Szeszor z 1931 roku
Szeszory obecnie
|
|
|
Prosimy o nie kopiowanie zawartości do innych witryn internetowych Data ostatniej modyfikacji 2010-03-31. Strona została zaprojektowania do przeglądania pod MS Internet Explorer 1600x900 2Mb/s Inne przeglądarki internetowe nie zapewniają poprawnego otwierania zawartości tej strony internetowej |